Asperger Sendromu

Çocukluk döneminde ortaya çıkmasıyla bilinen Asperger sendromu, çocukların sosyal etkileşim konusunda zorlanmalarına neden olan sorunlardan birisidir. İletişim sorunu, beceri zayıflığı, çok fazla içe kapanık olmak ve yalnızlığı tercih etmek, en sık görülen belirtileri arasındadır. Bu yazımızda Asperger sendromu tanısı ve belirtilerinin yanı sıra, Asperger sendromu hakkında çok daha detaylı bilgiler bulunmaktadır.

Otizm ve Asperger Sendromu

Asperger sendromu birçok özelliği bakımından, otizme benzemektedir. Tıpkı otizmde olduğu gibi, nedenleri tam olarak saptanmamıştır. Sendromun görülmesi halinde, kişinin yaşamını bir ömür boyunca etkileyecek düzeyde olumsuzluklar göstermektedir. Otizmin dışında tutulan Asperger sendromunda, bireyin konuşma becerilerinde otizm gibi geriliklerin bulunmadığı rahatsızlıklardan birisidir.

Her ne kadar otizme benzerliği ile dikkat çekse de, Asperger sendromunda bireyler daha rahat konuşabilmekte ve diğer dil becerilerini rahatlıkla kullanabilmektedirler. Ayrıca sendromun otizmden bir diğer farkı da, daha büyük çocuklarda da görülüyor olmasıdır. Otizm 0-3 yaş arası çocuklarda görülmeye başlarken, Asperger sendromunun 3 yaşından büyük çocuklarda da rahatlıkla görüldüğü bilinmektedir.

Asperger sendromu
Asperger sendromu

Asperger Sendromu Tanısı

Genellikle tekrarlayıcı davranışlar, sosyal etkileşimde üst düzey bozukluklar, çok fazla içeri kapanıklık hali ve bilişsel gelişim eksikliği gibi belirtilerle ortaya çıkmaktadır. Sendrom,  4 -11 yaş arasındaki çocuklarda daha sık görülmektedir.

Tanının konulabilmesi için şüphe duyulan çocuklar farklı ortamlarda gözlem altına alınarak, davranış biçimleri hakkında bilgiler elde edilir. Bu gözlemler sonucunda çocuğun güçlü ve güçsüz tarafları ile bağımsız bir şekilde becerilerini ortaya koyabilme yetenekleri ölçülür. Ayrıca motor gelişim ve öğrenme tarzı gibi becerilerde, bu gözlem sonucunda elde edilecek bilgiler arasında yer almaktadır. Otizm ve tüm rahatsızlıklarda olduğu gibi, Asperger sendromu rahatsızlığında da erken tanı oldukça büyük önem arz etmektedir.

Tedavi sürecindeki başarı oranını artırmak için, erken tanı oldukça önemlidir

Asperger sendromu belirtileri nelerdir?

Yukarıda da genel hatlarıyla bahsettiğimiz Asperger sendromu belirtileri, çocuk ve genç yaştaki kişilerde de ortaya çıkmaktadır. Ancak özellikle genç yaşlardaki bireylerde görülen belirtilerin, Asperger sendromu belirtileri olma ihtimali biraz daha düşüktür.

Otizmde çocuklar 2 yaşında sözcük tanımlaması yapamazken, Asperger sendromunda ise 2 yaşındaki çocuklar konuşmaya başlayabilir. Aşağıda Asperger sendromu belirtileri için, tipik özellikler yer almaktadır.

  • Asperger sendromlu bireyler, değişikliklerden fazla hoşlanmayan ve rutin bir yaşantıyı seven bireyler olarak ön plana çıkarlar. Asperger sendromu belirtileri arasındaki bu bulgu, otizm ile benzerlik göstermektedir.
  • her ne kadar otizme oranla konuşma yetilerinde herhangi bir sorun bulunmasa da, karşısındaki kişiyle bir sohbet başlatarak ya da başlamış bir sohbeti devam ettirerek sonuçlandırma konusunda oldukça zorluk çekerler.
  • A aşırı derecede yalnızlığı tercih edip içe kapanık olmaları da, Asperger sendromu belirtileri arasında önemli bir yer tutmaktadır.
  • otizm rahatsızlığında olduğu gibi tekrarlayıcı davranışlar görünse de, bu davranışlar çok alakasız ortamlarda olmamaktadır. Konuşmaları ise tek düzedir.
  • biriyle konuşurken karşısındaki insanın ses tonundan neyi kastettiğini, tam olarak algılamayabilirler. Örneğin siz ciddi bir espri yaparken, Asperger sendromlu kişi bunun bir espri olduğunu algılamada zorluk çekebilir. bu yüzden böyle durumlarda kastettiğiniz şeyi mimik ve jestleriniz ile net bir şekilde belli etmeniz gerekir.
  • tıpkı otizmde olduğu gibi, göz kontakları oldukça zayıftır. Konuşmaları ise daha fazla resmiyet içermektedir
  •  birkaç konu üzerinde oldukça ilgili olup, ilgili oldukları konularda çok fazla detaycı olabilirler.
  •  her ne kadar içe kapanık olsalar da, sevdikleri konularda tek taraflı ve aşırı konuşmayı sevmeleri de Asperger sendromu belirtileri arasında sıklıkla görülmektedir
  • öğrenme becerileri daha geç gerçekleşir. Motor becerilerinde genel anlamda yaşıtlarına göre aynı seviyede ilerleme görülse de, öğrenme becerileri konusunda biraz daha geri kalabilirler.

Yukarıda verdiğimiz belirtilerin bir iki tanesi görüldüğü zaman, bu durum çocuğun Asperger sendromu rahatsızlığına yakalandığı anlamına gelmemektedir. Eğer ciddi bir şüphe duymak istiyorsanız, çocukta yukarıda verilen belirtilerin birkaçını görmeniz gerekmektedir. Ancak erken tanının önemli olduğu gerçeği unutulmayarak, en ufak şüphede dahi ihmale yer verilmeyip doktorunuzdan yardım almanız daha iyi olacaktır.

Asperger sendromu tedavisi

Sendrom ömür boyu sürecek rahatsızlıklardan birisi olup, uygulanan tedavi yöntemleri sayesinde etkileri de azaltılabilmektedir. Yine otizmde olduğu gibi özel eğitimler, bu sendromda da önemli bir yer tutmaktadır. Özel eğitimlere ailenin katılımı ise, tartışılmaz derecede önemlidir. çocuğun diğer çocuklarla etkileşiminin artırmasını sağlayacak aktiviteler yapmak, bu özel eğitim sürecinde sendromun etkilerini azaltmak açısından önemlidir. Bunun dışında tıbbi tedavi yöntemleri de, öğretici tedaviyi desteklemelidir.